1. เคญाเคฐเคค เคी เคी-20 เค เคง्เคฏเค्เคทเคคा เคे เคคเคนเคค เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช-20 เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ 3 เคुเคฒाเค เคो เคนเคฐिเคฏाเคฃा เคे เคुเคฐुเค्เคฐाเคฎ เคฎें เคถुเคฐू เคนुเค।
• เคฆो เคฆिเคตเคธीเคฏ เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช-20 เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคी เคฎेเคเคฌाเคจी เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช-20 เคंเคेเคเคฎेंเค เค्เคฐुเคช เคฆ्เคตाเคฐा เคी เคा เคฐเคนी เคนै।
• เคตाเคฃिเค्เคฏ เคเคฐ เคเคฆ्เคฏोเค เคฐाเค्เคฏ เคฎंเคค्เคฐी เคธोเคฎ เคช्เคฐเคाเคถ เคจे เคเคนा เคนै เคि เคธांเคธ्เคृเคคिเค เคฐूเคช เคธे เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคเคोเคธिเคธ्เคเคฎ เคे เคตिเคाเคธ เคฎें เคถिเค्เคทा เคเคฐ เคाเคเคฐूเคเคคा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเคा เคจिเคญाเคคी เคนै।
• เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช-20 เคंเคेเคเคฎेंเค เค्เคฐुเคช G-20 เคฆेเคถों เคฎें เคเค เค เคจुเคूเคฒ เคाเคฐोเคฌाเคฐी เคฎाเคนौเคฒ เคฌเคจाเคจे เคเคฐ เคตिเคตिเคง เคชृเคท्เค เคญूเคฎि เคी เคเคธी เคช्เคฐเคคिเคญाเคं เคो เคต्เคฏाเคตเคธाเคฏीเคเคฐเคฃ, เคฌเคก़े เคชैเคฎाเคจे เคชเคฐ เคเคे เคฌเคข़เคจे เคเคฐ เคจเคตाเคाเคฐ เคเคฐเคจे เคे เคฒिเค เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ เคฆेเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐเคคा เคนै।
• G-20 เคถेเคฐเคชा เค เคฎिเคคाเคญ เคांเคค เคจे เคเคนा เคि เคญाเคฐเคค เคฎें เคธ्เคाเคฐ्เค-เค เคช เคฎें เคुเคฒ เคจिเคตेเคถ 19 เคुเคจा เคฌเคข़ เคเคฏा เคนै।
• เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคंเคฆोเคฒเคจ 2016 เคฎें เคถुเคฐू เคिเคฏा เคเคฏा เคฅा เคเคฐ เคคเคฌ เคธे เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคी เคธंเค्เคฏा เคเค เคธौ เคธे เคฌเคข़เคเคฐ เคเค เคฒाเค เคนो เคเค เคนै।
• เคฎเคเคฌूเคค เคฌिเคเคจेเคธ เคฎॉเคกเคฒ เคตाเคฒे เค เค्เคे เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคे เคฒिเค เคซंเคกिंเค เคी เคोเค เคเคฎी เคจเคนीं เคนै เคเคฐ เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคो เคฌाเคाเคฐ เคे เคฐूเคช เคฎें เคेเคตเคฒ เคญाเคฐเคค เคो เคนी เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เคि เคฆुเคจिเคฏा เคो เคญी เคฆेเคเคจा เคाเคนिเค।
• เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคे เคฆौเคฐाเคจ เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช 20 เคตिเค्เคเคช्เคคि เคाเคฐी เคी เคเค, เคिเคธเคฎें เคी-20 เคจेเคคाเคं เคธे 2030 เคคเค เคตैเคถ्เคตिเค เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคชाเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคी เคคंเคค्เคฐ เคฎें เคธंเคฏुเค्เคค เคจिเคตेเคถ เคो 1 เค्เคฐिเคฒिเคฏเคจ เค เคฎेเคฐिเคी เคกॉเคฒเคฐ เคคเค เคฌเคข़ाเคจे เคा เคเค्เคฐเคน เคिเคฏा เคเคฏा।
• เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคฎें เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฆेเคถों เคे 600 เคนिเคคเคงाเคฐเค เคญाเค เคฒे เคฐเคนे เคนैं। เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคฎें 16 เคी20 เคฆेเคถों เคเคฐ 6 เคเคฎंเคค्เคฐिเคค เคฆेเคถों เคे 200 เค ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคช्เคฐเคคिเคจिเคงि เคญाเค เคฒे เคฐเคนे เคนैं।
• เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช20 เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช्เคธ เคे เคฒिเค เคเค เคธเค्เคทเคฎ เคตाเคคाเคตเคฐเคฃ เคो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจे เคเคฐ เคจเคตाเคाเคฐ เคเคฐ เคเคฆ्เคฏเคฎिเคคा เคฎें เคเค เคตैเคถ्เคตिเค เคจेเคคा เคे เคฐूเคช เคฎें เค เคชเคจी เคธ्เคฅिเคคि เคो เคฎเคเคฌूเคค เคเคฐเคจे เคी เคญाเคฐเคค เคी เคช्เคฐเคคिเคฌเคฆ्เคงเคคा เคा เคช्เคฐเคคीเค เคนै।
• เคฏเคน เคเคฐ्เคฅिเค เคตिเคाเคธ, เคฐोเคเคाเคฐ เคธृเคเคจ เคเคฐ เคธाเคฎाเคिเค เคช्เคฐเคเคคि เคो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจे เคे เคฒिเค เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช เคी เค्เคทเคฎเคคा เคो เคเคाเคเคฐ เคเคฐเคจे เคी เคฆिเคถा เคฎें เคเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฎीเคฒ เคा เคชเคค्เคฅเคฐ เคे เคฐूเคช เคฎें เคाเคฐ्เคฏ เคเคฐเคคा เคนै।
2. เค ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคฌैเค เคฎुเค्เคค เคฆिเคตเคธ 2023: 3 เคुเคฒाเค
• เค ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เค्เคฐीเคฏ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคฌैเค เคฎुเค्เคค เคฆिเคตเคธ เคนเคฐ เคธाเคฒ 3 เคुเคฒाเค เคो เคฎเคจाเคฏा เคाเคคा เคนै।
• เคฆिเคจ เคा เคฎुเค्เคฏ เคฒเค्เคท्เคฏ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคे เคนाเคจिเคाเคฐเค เคช्เคฐเคญाเคต เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคाเคเคฐूเคเคคा เคฌเคข़ाเคจा เคนै।
• เคธिंเคเคฒ เคฏूเค เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคธे เคฌเคจी เคตเคธ्เคคुเคं เคจเคฆिเคฏों เคเคฐ เคฎเคนाเคธाเคเคฐों เคो เคญी เคฆूเคทिเคค เคเคฐ เคฐเคนी เคนैं।
• เคฏเคน เคชเคนเคฒी เคฌाเคฐ 3 เคुเคฒाเค, 2008 เคो เค़ीเคฐो เคตेเคธ्เค เคฏूเคฐोเคช (ZWE) เคे เคธเคฆเคธ्เคฏ เคฐेเค़ेเคฐो เคฆ्เคตाเคฐा เคฎเคจाเคฏा เคเคฏा เคฅा।
• 2002 เคฎें เคฌांเค्เคฒाเคฆेเคถ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคชเคฐ เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฒเคाเคจे เคตाเคฒा เคชเคนเคฒा เคฆेเคถ เคฌเคจा।
เคเค เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคฌैเค เคो เคฒैंเคกเคซिเคฒ เคฎें เคตिเคเคिเคค เคนोเคจे เคฎें 1,000 เคธाเคฒ เคฒเคเคคे เคนैं।
• เคญाเคฐเคค เคจे 1 เคुเคฒाเค 2022 เคธे เคธिंเคเคฒ-เคฏूเค़ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคชเคฐ เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคฒเคा เคฆिเคฏा เคนै।
• เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคตเคฐ्เคท เคฎเคจुเคท्เคฏों เคฆ्เคตाเคฐा เคฒเคเคญเค 300 เคฎिเคฒिเคฏเคจ เคเคจ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคा เคเคค्เคชाเคฆเคจ เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคेเคตเคฒ 10-13% เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคตเคธ्เคคुเคँ เคนी เคชुเคจเคฐ्เคเค्เคฐिเคค เคนो เคชाเคคी เคนैं।
• เคธिंเคเคฒ-เคฏूเค เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคैเคฐ-เคฐीเคธाเคฏเคเคฒ เคฏोเค्เคฏ เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคเคค्เคชाเคฆ เคนैं เคिเคจเคा เคเคชเคฏोเค เคเคเคฒ-เคเคชเคฏोเค เคे เคฌाเคฆ เคจเคนीं เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै।
3. เคฏूเคเค-เคญाเคฐเคค เคเคฐ्เคฅिเค เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เค เคฌू เคงाเคฌी เคฎें เคเคฏोเคिเคค เคนुเค।
• เคธंเคฏुเค्เคค เค เคฐเคฌ เค เคฎीเคฐाเคค-เคญाเคฐเคค เคเคฐ्เคฅिเค เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ 3 เคुเคฒाเค เคो เค เคฌू เคงाเคฌी เคे เค เคฒ เคฎเคฐिเคฏाเคน เคฆ्เคตीเคช เคฎें เคเคกीเคीเคเคฎ เคธเคญाเคाเคฐ เคฎें เคเคฏोเคिเคค เคिเคฏा เคเคฏा เคฅा।
• เคเคธे "เคธเคนเค्เคฐिเคฏाเคं เคो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจा - เคซाเคฒ्เคเคจ เคเคฐ เคाเคเคเคฐ เค เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคं เคो เคเคเคुเค เคเคฐเคจा" เคฅीเคฎ เคे เคคเคนเคค เคเคฏोเคिเคค เคिเคฏा เคเคฏा।
• เคเคธเคी เคฎेเคเคฌाเคจी เคธंเคฏुเค्เคค เคฐूเคช เคธे เคเคธเคฌीเคเค เคैเคชिเคเคฒ เคฎाเคฐ्เคेเค्เคธ เคฒिเคฎिเคेเคก (เคเคธเคฌीเคเคเคธीเคเคชीเคเคธ) เคเคฐ เค เคฌू เคงाเคฌी เค्เคฒोเคฌเคฒ เคฎाเคฐ्เคेเค (เคเคกीเคीเคเคฎ) เคจे เคी।
• เคเคธเคฎें เคญाเคฐเคค เคเคฐ เคธंเคฏुเค्เคค เค เคฐเคฌ เค เคฎीเคฐाเคค เคธे เคเคฆ्เคฏोเค เคเคเคค เคे เคจेเคคा เคถाเคฎिเคฒ เคนुเค เคเคฐ เคเคธเคฌीเคเคเคธीเคเคชीเคเคธ เคเคกीเคीเคเคฎ เคถाเคा เคाเคฐ्เคฏाเคฒเคฏ เคा เคเคงिเคाเคฐिเค เคเคฆ्เคाเคเคจ เคนुเค।
• เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคे เคฆौเคฐाเคจ เคธ्เคाเคฐ्เคเค เคช, เคนเคฐिเคค เคเคฐ्เคा, เคชूंเคी เคฌाเคाเคฐ เคเคฐ เคคเคจाเคตเค्เคฐเคธ्เคค เคธंเคชเคค्เคคि เคธเคฎाเคงाเคจ เคैเคธे เคเค เคตिเคทเคฏों เคชเคฐ เคเคฐ्เคा เคी เคเค।
• เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคฎें เคจเค เค เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎें เคช्เคฐเคฎुเค เคตिเคทเคฏों เคชเคฐ เคเคฐ्เคा เคเคฐเคคे เคนुเค เคชैเคจเคฒ เคเคฐ्เคाเคं เคी เคเค เคถ्เคฐृंเคเคฒा เคนुเค।
• เคธ्เคฅिเคฐเคคा เคเคฐ เคนเคฐिเคค เคเคฐ्เคा เคชैเคจเคฒ เคจे เคिเคाเค เคชเคฐिเคฏोเคเคจाเคं เคे เคฒिเค เคตिเคค्เคคเคชोเคทเคฃ เคตिเคเคฒ्เคชों, เคเคฒเคตाเคฏु-เคธเคेเคค เคจिเคตेเคถ, เคिเคाเค เคตिเคค्เคค เคे เคจिเคฏाเคฎเค เคชเคนเคฒुเคं เคเคฐ เคाเคฐ्เคฌเคจ เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคे เคช्เคฐเคญाเคต เคชเคฐ เคเคฐ्เคा เคी।
• เคชूंเคी เคฌाเคाเคฐ เคชैเคจเคฒ เคจे เคชूंเคी เคฌाเคाเคฐ เคเคฐ เคจिเคตेเคถ เคे เค เคตเคธเคฐों เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคชเคนเคฒुเคं เคชเคฐ เคเคฐ्เคा เคी।
• เคเค เคชैเคจเคฒ เคจे เคคเคจाเคตเค्เคฐเคธ्เคค เคชเคฐिเคธंเคชเคค्เคคि เคธเคฎाเคงाเคจ เคชเคฐ เคญी เคเคฐ्เคा เคी।
• เคฏूเคเค-เคญाเคฐเคค เคเคฐ्เคฅिเค เคถिเคเคฐ เคธเคฎ्เคฎेเคฒเคจ เคจे เคจ เคेเคตเคฒ เคฆोเคจों เคฆेเคถों เคे เคฌीเค เคธंเคฌंเคงों เคो เคฎเคเคฌूเคค เคिเคฏा เคนै เคฌเคฒ्เคि เคฆोเคจों เคฆेเคถों เคे เคฒिเค เคจिเคตेเคถ เคเคฐ เคธเคฎृเคฆ्เคงि เคा เคฐाเคธ्เคคा เคญी เคोเคฒा เคนै।
4. เคคुเคทाเคฐ เคฎेเคนเคคा เคो เคคीเคจ เคธाเคฒ เคे เคฒिเค เคญाเคฐเคค เคे เคธॉเคฒिเคธिเคเคฐ เคเคจเคฐเคฒ เคे เคฐूเคช เคฎें เคซिเคฐ เคธे เคจिเคฏुเค्เคค เคिเคฏा เคเคฏा।
• เคคुเคทाเคฐ เคฎेเคนเคคा เคो เคธुเคช्เคฐीเคฎ เคोเคฐ्เค เคฎें เคเคน เค เคคिเคฐिเค्เคค เคธॉเคฒिเคธिเคเคฐ เคเคจเคฐเคฒों เคे เคธाเคฅ เคญाเคฐเคค เคे เคธॉเคฒिเคธिเคเคฐ เคเคจเคฐเคฒ เคे เคฐूเคช เคฎें เคซिเคฐ เคธे เคจिเคฏुเค्เคค เคिเคฏा เคเคฏा เคนै।
• เคฏเคน เคซैเคธเคฒा เคैเคฌिเคจेเค เคी เคจिเคฏुเค्เคคि เคธเคฎिเคคि (เคเคธीเคธी) เคจे เคฒिเคฏा เคนै।